Ngồi vào bàn học chưa chắc đã biết mình cần làm gì. Một phiên tự học hiệu quả bắt đầu bằng mục tiêu cụ thể và kết thúc bằng việc tự kiểm tra điều mình đã hiểu. Ba bước dưới đây là cách thầy cô Thành Tuyên hướng dẫn học sinh bắt đầu, và cũng là nội dung của bài trải nghiệm trên trang chủ.
Bước 1: Chọn một việc đọc được trong phiên học
Mục tiêu tốt là mục tiêu nhìn thấy được khi phiên học kết thúc. Thay vì “học Toán”, hãy chọn một việc cụ thể như: đọc một đoạn trong sách giáo khoa, ghi lại ba ý chính và tự giải thích lại bằng lời của mình.
Cách phát biểu này có hai lợi ích. Thứ nhất, học sinh biết lúc nào thì dừng. Thứ hai, kết quả kiểm tra được ngay trong buổi học, không phụ thuộc vào cảm giác “hôm nay đã học được nhiều hay ít”.
Bước 2: Đóng tài liệu và kể lại
Đọc lại lần thứ hai thường tạo cảm giác đã hiểu, nhưng cảm giác đó không kiểm chứng được gì. Việc kiểm tra thật sự là đóng tài liệu lại và kể lại nội dung bằng lời của mình. Chỗ nào kể không trôi chính là chỗ chưa hiểu.
Đọc một đoạn, ghi ba ý chính và tự giải thích lại. Nếu phải mở lại tài liệu ở ý thứ hai, đó là tín hiệu nên đọc lại phần đó trước khi đi tiếp.
Bước 3: Xem lại phần liên quan và giải thích vì sao
Khi làm bài kiểm tra nhanh, học sinh thường chỉ nhớ đáp án đúng mà bỏ qua lý do. Cách sửa hiệu quả là quay lại đúng phần lý thuyết liên quan và tự giải thích vì sao đáp án đó phù hợp, vì sao các lựa chọn còn lại không đúng.
Một phiên tự học gọn trong ba dòng
- Mục tiêu: một việc đọc, viết hoặc giải được trong phiên.
- Kiểm tra: đóng tài liệu và kể lại, hoặc tự chấm bằng câu hỏi ngắn.
- Ghi lại: một chỗ cần hỏi thầy cô ở buổi học tới.
Ba dòng này đủ để phiên tự học có điểm bắt đầu và điểm kết thúc. Khi đã quen, học sinh có thể tự tăng độ khó bằng cách chọn mục tiêu cho hai môn trong cùng một phiên, hoặc tự đặt câu hỏi kiểm tra trước khi làm bài tập.
Phụ huynh có thể đồng hành bằng một câu hỏi duy nhất sau mỗi phiên: “Hôm nay con kể lại được gì mà không cần mở sách?”. Câu trả lời ngắn cũng đủ cho thấy phiên học có kiểm tra hay chỉ là thời gian ngồi vào bàn.
Trao đổi với Thành Tuyên nếu gia đình muốn thầy cô hướng dẫn cách xây dựng phiên tự học phù hợp với lực học hiện tại của học sinh.